تعارض منافع دریافت هدیه

از ویکی تعارض منافع
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دریافت یا پذیرش هدیه که تحت عنوان «دریافت هدیه از نهادهای قاعده پذیر» هم نامیده می شود، یکی از اشکال رایج موقعیت های تعارض منافع است. دریافت هدیه نیز نوعی رابطه مالی میان مدیران و کارکنان سازمان ها با دیگر افراد و شرکت ها ایجاد می کند حال آنکه ظاهری موجه دارد.[۱] طبق پیمایش سازمان توسعه اقتصادی در بین 30 کشور که در سال 2003 انجام شد، موقعیت دریافت هدیه رایج ترین شکل تعارض منافع در میان آنها بود. به طور کلی می توان موقعیت تعارض منافع دریافت هدیه را این گونه تعریف کرد: زمانی که یک مقام دولتی از فرد حقیقی یا حقوقی ای که در مقام تصمیم گیری درباره او قرار دارد، هدیه دریافت می کند، آن مقام دولتی در دوراهی عمل به وظیفه قانونی، اخلاقی و شغلی خود یا عمل به نفع اهداکننده هدیه قرار می گیرد. از این رو دریافت هدیه یک موقعیت تعارض منافع محسوب می شود. [۲] هدیه ها انواع گوناگونی دارند و شامل مواردی در قالب رشوه و پورسانت هم می شوند. همچنین هدایا ممکن است نقدی یا غیرنقدی (مانند سفر تفریحی، خوراکی و لوازم تزئینی)باشند.

راهکارهای مدیریت موقعیت دریافت هدیه

راهکارهای مدیریت تعارض منافع شامل راهکارهای عمومی برای همه موقعیت ها و راهکارهای ویژه هر موقعیت می شود. از جمله راهکارهای عمومی اقرار به وجود تعارض منافع است یعنی خود فردی که در موقعیت تعارض منافع قرار دارد آن را برای مدیران یا دیگر کسانی که در قانون آمده است، افشا نماید. اعلام منافع شخصی در زمان عقد یا مدیریت قراردادها و نیز در تصمیم گیری ها یکی دیگر از راهکارهای عمومی است و راهکار سوم ایجاد محدودیت های قانونی است؛ برای مثال در بسیاری از کشورها دریافت هدیه از سوی مدیران و کارکنان دولتی منع یا محدود شده است. در میان راهکارهای ویژه می توان به مواردی اشاره کرد که در آنها تلاش بر تغییر وضعیت های کارشناس محور است زیرا موقعیت تعارض منافع مبتنی بر دریافت هدیه بیش از هر جا در موقعیت هایی رخ می دهد که یک کارشناس باید در خصوص موضوعی نظر کارشناسانه بدهد یا نظارتی داشته باشد و یا مجوزی اعطا نماید. در این موارد عموما تلاش می شود از طریق دادن هدایایی کارشناس مربوط را ترغیب به ارائه نظر کارشناسانه، حکم نظارتی یا مجوز به نفع مخاطبش نمایند. برای مدیریت موقعیت های کارشناس محور از راه هایی مانند قطع ارتباط کارشناس و متقاضی، شفاف کردن فرایندهای کارشناسی، تغییر قواعد کارهای کارشناسی، افزایش میزان جریمه ها برای کارشناسان متخلف و مواردی از این قبیل استفاده می شود. [۳]

پانویس