مدیریت تعارض منافع

از ویکی تعارض منافع
پرش به ناوبری پرش به جستجو

یک استراتژی مدیریت تعارض منافع، طرحی از اندازه و ماهیت اقدامات، شرایط و محدودیت هایی برای مدیریت، کاهش یا حذف هر نوع تعارض منافع شامل تعارض منافع واقعی (actual conflict of interest)، تعارض منافع بالقوه (potential conflict of interest)، تعارض منافع درک شده (perceived conflict of interest) ارائه می دهد. مسئله تعارض منافع از مهمترين ريشه های وقوع فساد در حاكميت معرفي شده است. به همين دليل، تدوين قواعد كنترل و مديريت تعارض منافع به منظور پيشگيری از فساد همواره مورد توجه حكومت ها بوده است. بسته به موقعیت ایجاد شده راهكارها و روش های مختلفي را مي توان برای كنترل و مديريت تعارض منافع بکار برد. راهكارها را مي توان در دو سطح كنترل تعارض منافع شخصی و کنترل تعارض منافع سازمانی طبقه بندی كرد.

قواعد عمومی مدیریت تعارض منافع

در بسیاری از شرایط، صرفاً اقرار به وجود تعارض منافع برای کاهش یا مدیریت تعارض منافع کافی است. اما راهبردهای دیگری همچون از بین بردن یا درگیری محدود در موقعیت های تعارض منافع و استفاده از شخص سوم بی طرف و مستقل برای نظارت بر بخشی یا کلیه روندها هم از دیگر راهکارهای پیشنهادی است. برخی از عناوین قواعد عمومی که به کنترل و مدیریت تعارض منافع منجر خواهد شد عبارتند از:

  1. اعلام منافع مالی اعم از درآمدها و دارایی های شخصی یا خانوادگی مسئولان.
  2. اعلام منافع شخصی مرتبط با تصمیم گیری ها، مدیریت قراردادها و یا ارائه مشاوره سیاستی در زمان تصدی مسئولیت مرتبط.
  3. اعمال برخی محدودیت ها برای کارمندان در زمان اشتغال از جمله جلوگیری از اشتغال همزمان، دریافت هدایا، سهامداری یا مالکیت شرکت های خصوصی مرتبط با حوزه اشتغال آن ها.
  4. اجرای نظام جریمه و مجازات به نحوی که بازدارندگی مجازات بیشتر از منفعت بدست آمده برای کارمند باشد. یا برعکس آن حمایت و تشویق گزارش دهندگان تخلف به عنوان راهکاری در مرحله کشف اهمیت دارد.
  5. قطع رابطه مالی کارشناس یا کارمند با متقاضی، بطوریکه در مواردی که به دلایل مختلف استفاده از تشخیص کارشناسان گریز ناپذیر است امکان تبانی یا دریافت رشوه از متقاضی برای کارشناس فراهم نباشد.
  6. شفاف کردن نتایج کارشناسی ها بطوریکه در هر زمان بتوان ادله کارشناس را برای اتخاذ چنین تصمیمی را بررسی کرد و مهمتر از آن، در دسترس بودن این اطلاعات است.
  7. ایجاد ساختار مستقل قضاوت در مرحله برخورد با متخلفین، می¬تواند به عنوان راهکاری موثر در این زمینه معرفی شود.

هرچند استفاده از راهکارهای عمومی همانند آنچه در اینجا مطرح شد می تواند بخشی از آسیب های تعارض منافع را از بین ببرد اما باید به این دو نکته نیز توجه کرد که یک- وجود تعارض یا تضاد منافع امری طبیعی است و در هر رابطه شخصی یا سازمانی در حال پیشرفت ممکن است اتفاق افتد و دو- گاه استفاده از این راهکارها با وجود آنکه ساده به نظر می رسند با پیچیدگی های زیادی از جمله مقاومت ذینفعان همراه است.

منابع

  1. [تعارض منافع-2: راهکارهای پیشگیری و مدیریت ]، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (1396)
  2. [روش هایی برای مدیریت تعارض منافع]، دانشگاه تگزاس