موقعیت تعارض وظایف

از ویکی تعارض منافع
پرش به ناوبری پرش به جستجو

یکی از موقعیت های تعارض منافع است. هر شخص یا یک سازمان به صورت طبیعی حامل وظایف و نقش های متعدد است. در شخصی ترین حالت افراد هم در نقش پدر، مادر، فرزند هستند و هم در نقش معلم، وزیر یا وکیل. اما در شرایطی نقش های متعدد بارشده بر یک شخص با یکدیگر متعارض می شوند. درواقع در چنین شرایطی پاسخ به یک وظیفه، نادیده گرفتن وظیفه دیگر قلمداد می گردد. طبیعی است که در چنین موقعیتی هر تصمیمی که توسط شخص یا فرد گرفته می شود دچار سوگیری است.

در این موقعیت ها فرد نمی تواند هر دو وظیفه محول را به درستی اجرا کند، زیرا سود و منفعت حاصل از اجرای وظایف متعارض است.[۱]

هرچند که بنا بر این تعریف بین تعارض منافع و تعارض وظایف اختلافاتی وجود دارد ولکن در صورت بوجود آمدن تعارض وظایف برای یک فرد ، می توان گفت که با مساله تعارض منافع روبه رو هستی و این تعارض می تواند باعث ناکارامدی عملکرد افراد یا سازمان ها شود.[۲]

مصداق

برای مثال نمایندگان مجلس در برخی از تصمیم گیری ها دچار این تعارض منافع می شوند، زیرا از یک سو وظیفه آن ها توجه به منافع حوزه انتخابی است و ازسوی دیگر باید منافع ملی را در نظر بگیرند و این دو وظیفه ممکن است با یک دیگر تعارض داشته باشند، نمونه این مساله را می توان در پروژه اتیلن غرب یا پروژه های مشابه مشاهده کرد. در واقع اینجا موقعیت تعارض درآمد و وظایف به صورت ساختاری موجب می گردد که مسئولین و کارکنان به وظیفه اصلی خود عمل نکنند.[۳]

در مثالی دیگر؛ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به صورت توأمان هم وظیفه کاهش نابرابری ها، افزایش آسایش کارگران و رفاه اجتماعی را بر عهده دارد و هم وظیفه تسهیل کردن شرایط کسب وکار برای رونق گرفتن آن را بر عهده دارد. این وظایف دارای الزامات متضادی است که در کنار هم قرار گرفتن آنها به تعارض می انجامد. برای مثال کاهش نابرابری و افزایش رفاه اجتماعی مستلزم بهبود شرایط بیمه ای، افزایش مالیات های باز توزیعی و غیره است، درحالیکه ایجاد اشتغال نیازمند برخی استراتژی همسو همچون معافیت های غیر مالیاتی، کاهش هزینه های تولید ازجمله نیروی کار و غیره است. بسته به اینکه وزیر این دستگاه به کدام سو گرایش داشته باشد، تصمیم های وی دچار سوگیری می شودو این در حالی است که هیچ ایرادی به وی نمیتوان گرفت. برای اطلاع بیشتر ر. ک قانون تشکیل وزارتخانه تعاون، کار و رفاه اجتماعی، ۱۳۱۱[۴]

درنظر بگیرید که یک سازمان تنها وظیفه‌اش این باشد که از ورود مهاجرانی که از نظر یک کشور مهاجر غیرقانونی به‌حساب می‌آیند جلوگیری به‌عمل آورد. هرچه ورود این افراد گسترده‌تر شود، این سازمان احتمالاً بودجه‌ی بیشتری نصیبش می‌شود تا جلوی این ماجرا را بگیرد. ممکن است برای اینکه همواره‌ی این سهم سازمانی بیشتر هم بشود، کارکنان آن در انجام وظایف‌شان کوتاهی کنند. بنابراین، موقعیت تعارض وظایف مربوط به موقعیتی است که در آن به‌دلیل ساختار درآمدی خاص یک سازمان، کارکنان آن سازمان در معرض این خطر قرار بگیرند که در انجام وظایف خود کوتاهی کنند تا در آمد بیشتری نصیب سازمان شود. [۵]

منابع